हा!! आता तुम्ही चुकीच्या कोनात बसून किंवा जवळून बराच वेळ टीव्ही बघितला तर डोळ्यांवर ताण येऊ शकतो, डोळे थकू शकतात! पण यावर अगदीच सोपा उपाय म्हणजे, टीव्ही बंद करा आणि विश्रांती घ्या. रात्रीच्या निवांत झोपेमुळे डोळे पुन्हा ताजेतवाने होतील.

‘हाऊ स्टफ वर्क्स’ संकेतस्थळाच्या डेब्रा रोन्का म्हणतात, काही पालक मुलांमधील दृष्टीदोषाचा संबंध जवळून टीव्ही पाहण्याशी लावतात. जवळून टीव्ही पाहून मुलांमध्ये लघुदृष्टीदोष निर्माण होत नाही! तर,उलट ज्या मुलांमध्ये लघुदृष्टीता असते आणि त्याचे निदान झालेले नसते अशीच मुले जवळून टीव्ही पाहत असतात असा त्यांचा होरा आहे. त्या असंही नमूद करतात की, जर तुमची मुले नेहमीच टीव्हीच्या जवळ बसून टीव्ही बघत असतील तर त्यांचे डोळे वेळीच तपासून घ्या.

साहजिकच तासनतास टीव्ही पाहिला तर, त्याचा डोळ्यांवर नाही पण मुलांच्या आरोग्यावर अप्रत्यक्ष का होईना पण परिणाम होणारच ! नेमर्सच्या http://kidshealth.org या संकेतस्थळानुसार जी मुलं दिवसाला ४ तासांपेक्षा जास्त वेळ टीव्ही पाहण्यात घालवतात ती,अतिलठ्ठपणाची शिकार  होऊ शकतात व त्यामुळे भविष्यात आरोग्याचे अनेक प्रश्न उद्भवू शकतात. त्याचप्रमाणे तासनतास टीव्ही बघून टीव्हीत पाहिलेल्या वाईट गोष्टींचे अनुकरण करणे तसेच, जग भयानक आहे, त्यांच्या जीवाला काही अपाय होऊ शकतो अशी नकारात्मक भावना निर्माण होऊ शकते.  नेमर्सच्या अभ्यासात असेदेखील आढळून आले आहे की, मुले टीव्हीवर बघितलेल्या धुम्रपान-मद्यपानासारख्या धोकादायक गोष्टींचे अनुकरण करू शकतात, त्याचप्रमाणे टीव्हीवरील पात्रांच्या प्रभावामुळे त्यांच्यात लिंगभेदाच्या, वंशभेदाच्या भावना अधिक मजबूत होऊ शकतात.

गेल्या काही वर्षांत टीव्ही पाहण्याने लहान मुलांवर होणाऱ्या परिणामावर देखील बरेच वादविवाद चालू आहेत. जी मुले दररोज एक तास लहान मुलांसाठीच्या डीव्हीडीज अथवा व्हिडीओ पाहतात ती मुले कधीही ते व्हिडिओ न पाहणाऱ्या मुलांच्या तुलनेत सहा ते आठ नवीन शब्द कमी शिकतात असे सिटल चिल्ड्रेन्स रिसर्च इन्स्टिट्यूट या संस्थेने २००७ साली केलेल्या अभ्यासात आढळून आले आहे. परंतु २००९ च्या चिल्ड्रन्स हॉस्पिटल, बोस्टन येथील सेंटर ऑन मीडिया अँड चाईल्ड हेल्थ च्या अभ्यासात जास्त टीव्ही बघणाऱ्या मुलांवर कमी टीव्ही बघणाऱ्या मुलांपेक्षा कुठलाही नकारात्मक परिणाम दिसून आलेला नाही.

तज्ज्ञांच्या मते, मुलांचे टीव्ही बघणे हे जरी पूर्णपणे टाळता येण्यासारखे नसले तरी त्याचे नियमन हा एक मार्ग आहे. आपल्या पाल्याने काय पाहावे, किती वेळ पाहावे यासारखी निश्चित बंधने घालायला हवीत . टीव्ही हे कायम काल्पनिक विश्वात रमून जाण्यासाठी नसून नैमित्तिक मनोरंजनासाठी आहे ही गोष्ट पालकांनी आपल्या मुलांवर बिंबवण्याची गरज आहे याकडे किड्सहेल्थ या संकेतस्थळाने लक्ष वेधले आहे

संदर्भ – 

१. किड्सहेल्थ – http://kidshealth.org
२. सायंटिफिक अमेरिकन – https://goo.gl/rXAxJx

मराठी रुपांतर – #ज्ञानभाषामराठीप्रतिष्ठान

[ज्ञानभाषा मराठी प्रतिष्ठान, शालेय शिक्षणात मराठी माध्यमाच्या शाळांचे, अर्थात मातृभाषेतून शिक्षणाचे समर्थन करते]